प्लास्टिक कचरा थांबवण्यासाठी विद्यार्थ्याकडून इको - ब्रिक
डोंबिवली ( शंकर जाधव ) :२०२० पासून कल्याण- डोंबिवली महानगरपालिका ओला - सुका कचरा वर्गीकरण करत असल्याने नागरिकांकडून उत्तम प्रतिसाद मिळत आहे.रामदास कोकरे हे घनकचरा व्यवस्थापन उपायुक्त असताना त्यांच्याकडून सक्तीने याची अंमलबजवणी होत होती.आता पर्यावरणप्रेमी संस्थानकडून जनजागृतीपर उपक्रम सुरू असतात.याचाच एक भाग म्हणून पर्यावरण दक्षता मंडळ, डोंबिवली आणि ऊर्जा फाऊंडेशन यांनी शालेय विद्यार्थ्यांमध्ये प्लास्टिक प्रदूषणाच्या परिणामाबद्दल जनजागृती केली. प्लास्टिक म्हणजे काय, प्लास्टिकचे फायदे आणि तोटे, सिंगल यूज प्लास्टिक, जमीन, पाणी आणि हवेवर होणारे विपरीत परिणाम, मानवी आरोग्यावर होणारे परिणाम, इको-ब्रिक म्हणजे काय, ती कशी बनवली जाते इत्यादी जागरुकता सत्रांमध्ये समाविष्ट होते. सत्रादरम्यान विद्यार्थ्यांना प्रात्यक्षिके दाखविण्यात आली.
या अभियानात के.बी. विरा गुजराती माध्यम शाळा( डोंबिवली), श्री गजानन माध्यमिक विद्यालय( कल्याण ), हिंदी माध्यमिक शाळा, केडीएमसी ( डोंबिवली), श्री गणेश विद्यामंदिर (डोंबिवली ), शांतीनगर प्राथमिक शाळा (डोंबिवली ), बी.आर. माधवी माध्यमिक शाळा ( डोंबिवली ), ग्रीन्स इंग्लिश स्कूल (डोंबिवली ), शिवाई बालक मंदिर प्राथमिक शाळा ( डोंबिवली ), शिवाई बालक मंदिर माध्यमिक विद्यालय( डोंबिवली), MJB कन्या विद्यालय( कल्याण ), लोकमान्य गुरुकुल विद्यालय ( डोंबिवली ), मातोश्री काशीबेन मोतीलाल पटेल कला आणि वाणिज्य महाविद्यालय ( ठाकुर्ली ), नूतन विद्यामंदिर कर्णिक रोड (कल्याण ), एस. व्ही. जोशी हायस्कूल (डोंबिवली ), श्री गजानन प्राथमिक शाळा( कल्याण), ओंकार इंटरनॅशनल स्कूल, डोंबिवली (ICSE बोर्ड), ओंकार इंटरनॅशनल स्कूल, डोंबिवली (ICSE बोर्ड), मॉडेल कॉलेज (डोंबिवली ), एस. व्ही. जोशी हायस्कूल, ( डोंबिवली ), प्रकाश विद्यालय या शाळांमधील एकूण २००० विद्यार्थी व ५५ शिक्षक सहभागी झाले.
सत्रांचे संचालन आदित्य कदम, रुपाली शाईवाले, प्रिया राणे, मेधा गोखले यांनी केले.या अभियानांतर्गत ओंकार इंटरनॅशनल स्कूल, एस. व्ही. जोशी हायस्कूल, श्री गणेश विद्यामंदिर, शांतीनगर प्राथमिक शाळा, बी.आर. माधवी माध्यमिक शाळा, ग्रीन्स इंग्लिश स्कूल, शिवाई बालक मंदिर प्राथमिक शाळा, शिवाई बालक मंदिर माध्यमिक विद्यालय, डोंबिवली या शाळेतील विद्यार्थ्यांनी सुमारे ५०० ईको ब्रिक्स बनवल्या. कल्याण डोंबिवली महानगरपालिकेच्या घनकचरा व्यवस्थापन विभागाकडून या उपक्रमात सहकार्य लाभले.प्रत्येक शाळेतून त्या इको विटा गोळा केल्या आहेत आणि त्या प्लांटमध्ये पाठवणार जिथे प्लास्टिकचे पॉलीफ्युएलमध्ये रूपांतर होते.
१९५० ते १९७० च्या दशकापर्यंत, केवळ थोड्या प्रमाणात प्लास्टिकचे उत्पादन झाले आणि परिणामी, प्लास्टिक कचरा तुलनेने आटोपशीर होता. तथापि, १९७० आणि २००० च्या दरम्यान प्लास्टिकच्या कचऱ्याची निर्मिती तिपटीने वाढली, जी प्लास्टिकच्या प्रदूषणात समान वाढ दर्शवते. दरवर्षी ४०० दशलक्ष टन प्लास्टिक कचरा तयार करतो. नदी, महासागर किंवा जमिनीवरील प्लास्टिकचा कचरा शतकानुशतके पर्यावरणात टिकून राहू शकतो.पर्यावरणात संपणारा प्लास्टिक कचरा थांबवण्यासाठी पद्धतशीर बदल करणे आवश्यक आहे. म्हणून, पर्यावरण दक्षता मंडळ, डोंबिवली आणि ऊर्जा फाऊंडेशन (दोन्ही स्थानिक संस्था) यांनी शालेय विद्यार्थ्यांमध्ये प्लास्टिक प्रदूषणाच्या परिणामाबद्दल जनजागृती करण्याचे ठरवले. प्लास्टिक म्हणजे काय, प्लास्टिकचे फायदे आणि तोटे, सिंगल यूज प्लास्टिक, जमीन, पाणी आणि हवेवर होणारे विपरीत परिणाम, मानवी आरोग्यावर होणारे परिणाम, इको-ब्रिक म्हणजे काय, ती कशी बनवली जाते इत्यादी जागरुकता सत्रांमध्ये समाविष्ट होते. सत्रादरम्यान आम्ही प्रात्यक्षिके दाखवली. इको-ब्रिक्स विद्यार्थ्यांना घरी करण्यास प्रोत्साहित केले. दिनांक ३ जुलै २०२३ पासून आंतरराष्ट्रीय कॅरी बॅग फ्री दिवसापासून या उपक्रमाची सुरुवात झाली.
