उन्हाळा सुरू होताच तहान भागवण्यासाठी अनेकांची पहिली पसंती असते ती फ्रिजमधील थंडगार पाणी. कडक उन्हातून घरी आल्यानंतर किंवा बाहेरून फिरून आल्यानंतर गार पाणी प्यायल्याने तात्पुरता आराम मिळतो. मात्र आरोग्यतज्ज्ञांच्या मते, अत्यंत थंड पाणी पिण्याची सवय शरीरासाठी हानिकारक ठरू शकते. विशेषतः पचनसंस्था, घसा आणि रक्ताभिसरण यावर त्याचा विपरीत परिणाम होऊ शकतो.
तज्ज्ञांच्या म्हणण्यानुसार, आपल्या शरीराचे सामान्य तापमान सुमारे ३७ अंश सेल्सिअस असते, तर फ्रिजमधील पाण्याचे तापमान त्यापेक्षा खूप कमी असते. हे पाणी पोटात गेल्यानंतर शरीराला तापमान संतुलित करण्यासाठी अतिरिक्त ऊर्जा खर्च करावी लागते. त्यामुळे पचनक्रिया मंदावू शकते.
विशेषतः जेवणानंतर लगेच थंड पाणी पिल्यास अन्न पचण्यास अधिक वेळ लागू शकतो. यामुळे अपचन, गॅस, पोट फुगणे आणि जडपणा जाणवण्याच्या समस्या वाढू शकतात. तज्ज्ञ सांगतात की थंड पाणी अन्नातील तेलकट घटक अधिक घट्ट बनवते, त्यामुळे पचनसंस्थेला ते विघटन करण्यासाठी अधिक मेहनत घ्यावी लागते. परिणामी अॅसिडिटी, बद्धकोष्ठता आणि मेटाबॉलिझमशी संबंधित समस्या उद्भवू शकतात.
घसा आणि श्वसनसंस्थेवर परिणाम
फ्रिजचे पाणी सतत पिणाऱ्यांमध्ये घसा बसणे, खवखव, सर्दी किंवा कफ वाढण्याच्या तक्रारी वारंवार दिसून येतात. थंड पाणी शरीरातील श्लेष्मा अधिक घट्ट बनवते, ज्यामुळे श्वसनमार्गांमध्ये अडथळा निर्माण होऊ शकतो. विशेषतः लहान मुले, वृद्ध व्यक्ती आणि कमी रोगप्रतिकारक शक्ती असलेल्या लोकांनी थंड पाणी टाळावे, असा सल्ला तज्ज्ञ देतात.
रक्ताभिसरण आणि हृदयावरही परिणाम
अतिशय थंड पाणी पिल्याने रक्तवाहिन्या आकुंचन पावू शकतात. त्यामुळे रक्तप्रवाहावर परिणाम होऊन डोकेदुखी, चक्कर येणे किंवा “ब्रेन फ्रीझ”सारख्या समस्या निर्माण होऊ शकतात. गरम वातावरणातून आल्यानंतर लगेच थंड पाणी पिणे अधिक धोकादायक ठरू शकते.
हृदयविकार, उच्च रक्तदाब किंवा रक्ताभिसरणाशी संबंधित समस्या असलेल्या व्यक्तींनी अत्यंत थंड पाणी टाळणे अधिक सुरक्षित मानले जाते. काही वेळा अचानक थंड पाणी पिल्याने हृदयाचे ठोके अनियमित होण्याची शक्यता देखील व्यक्त केली जाते.
व्यायामानंतर थंड पाणी टाळा
व्यायाम, धावणे किंवा जिमनंतर लगेच थंड पाणी पिण्याची सवय अनेकांना असते. मात्र त्या वेळी शरीराचे तापमान वाढलेले असल्याने अचानक थंड पाणी पिल्यास स्नायूंवर ताण येऊ शकतो. त्यामुळे पोटदुखी, थकवा किंवा अस्वस्थता जाणवू शकते. तज्ज्ञांच्या मते, अशावेळी सामान्य तापमानाचे किंवा किंचित थंड पाणी पिणे अधिक फायदेशीर असते.
फ्रिजच्या पाण्याचे संभाव्य दुष्परिणाम
- पचनक्रिया मंदावणे
- गॅस, अॅसिडिटी आणि अपचन
- घसा खवखवणे आणि कफ वाढणे
- डोकेदुखी किंवा “ब्रेन फ्रीझ”
- रक्ताभिसरणावर परिणाम
- व्यायामानंतर स्नायूंवर ताण
- तज्ज्ञांचा सल्ला
- शक्यतो सामान्य तापमानाचे किंवा मातीच्या भांड्यातील पाणी प्या
- जेवणानंतर लगेच थंड पाणी पिणे टाळा
- उन्हातून आल्यावर लगेच बर्फासारखे थंड पाणी पिऊ नका
- व्यायामानंतर थोडा वेळ थांबून पाणी प्या
